Dwór w Lipkowie

LIPKÓW - miejscowość położona na skraju Puszczy Kampinoskiej. Znajduje się tu klasycystyczny dwór murowany otoczony parkiem i obok niewielki kościółek.
Pierwsza wzmianka o Łupkowie lub Lubkowie (dzisiejszym Lipkowie) pochodzi z 1414 roku jako własności rycerskiego rodu Prusów. Wieś położona na skraju Puszczy Kampinoskiej na słabych gruntach.
Dwór zbudowano na polecenie J.Paschalisa, który założył tzw. persjarnię - czyli manufakturę pasów kontuszowych. W roku 1791 odwiedził go sam król Stanisław August Poniatowski i w uznaniu zasług nadał mu tytuł szlachecki. Obok dworu zbudowano kościół murowany dla pracowników manufaktury. Całość otoczono parkiem krajobrazowym.
W XIX wieku, gdy minęła moda na pasy kontuszowe spadkobiercy Paschalisa chętnie pozbyli się majątku. Budynki gospodarcze wydzierżawił J. Wołowski i przeznaczył je na fabrykę włókienniczą. Dwór zakupił K. Szetkiewicz. Na stale mieszkał w Warszawie, a Lipków traktował jako doskonale miejsce dla wypoczynku. Przyjeżdżał tu również zięć Szetkiewicza, sławny pisarz H.Sienkiewicz. Zafascynowany puszczańskim krajobrazem na prośbę żony Maryni upamiętnił to miejsce w powieści "Ogniem i mieczem". Tu właśnie odbył się słynny pojedynek Bohuna z Wołodyjowskim. Walczyli na skraju lasu, nad brzegiem rzeczki, która oddziela Lipków od wsi Korczagi Stare. Jest to oczywiście fikcja literacka, ale odnaleźć można kamień w miejscu "gdzie pan Wołodyjowski Bohuna usiekł".
W czasie II wojny światowej okoliczna ludność walczyła m.in. w partyzantce, a po wojnie w wyniku reformy rolnej na miejscu majątku powstał PGR. W 1948 pracownicy PGR przypadkiem zaprószyli ogień i zabytkowy dwór spłonął. W latach 1950-1952 staraniem księdza kanonika Stefana Kowalczyka, dziekana warszawskiego i proboszcza parafii NMP na Nowym Mieście w Warszawie, odbudowano kościół, a w dworze umiejscowiono plebanię. Proboszczem został ksiądz Wacław Kurowski (zmarły 28 lipca 1992), który m.in. założył we dworze prywatne muzeum historii Lipkowa i jego związków z Sienkiewiczem. Kolejni proboszczowie próbowali rewaloryzować kościół i jego otoczenie, oprócz remontów doraźnych planowana jest budowa nowej świątyni, oczyszczenie stawów na Lipkowskiej Wodzie i inne.
Miejscowość leży na zachód od Warszawy w kierunku na Sochaczew. Dojechać można skręcając z głównego traktu do miejscowości Babice i dalej do Lipkowa. Od Warszawy dzieli Lipków około 17 km.
Pierwsza wzmianka o Łupkowie lub Lubkowie (dzisiejszym Lipkowie) pochodzi z 1414 roku jako własności rycerskiego rodu Prusów. Wieś położona na skraju Puszczy Kampinoskiej na słabych gruntach.
Dwór zbudowano na polecenie J.Paschalisa, który założył tzw. persjarnię - czyli manufakturę pasów kontuszowych. W roku 1791 odwiedził go sam król Stanisław August Poniatowski i w uznaniu zasług nadał mu tytuł szlachecki. Obok dworu zbudowano kościół murowany dla pracowników manufaktury. Całość otoczono parkiem krajobrazowym.
W XIX wieku, gdy minęła moda na pasy kontuszowe spadkobiercy Paschalisa chętnie pozbyli się majątku. Budynki gospodarcze wydzierżawił J. Wołowski i przeznaczył je na fabrykę włókienniczą. Dwór zakupił K. Szetkiewicz. Na stale mieszkał w Warszawie, a Lipków traktował jako doskonale miejsce dla wypoczynku. Przyjeżdżał tu również zięć Szetkiewicza, sławny pisarz H.Sienkiewicz. Zafascynowany puszczańskim krajobrazem na prośbę żony Maryni upamiętnił to miejsce w powieści "Ogniem i mieczem". Tu właśnie odbył się słynny pojedynek Bohuna z Wołodyjowskim. Walczyli na skraju lasu, nad brzegiem rzeczki, która oddziela Lipków od wsi Korczagi Stare. Jest to oczywiście fikcja literacka, ale odnaleźć można kamień w miejscu "gdzie pan Wołodyjowski Bohuna usiekł".
W czasie II wojny światowej okoliczna ludność walczyła m.in. w partyzantce, a po wojnie w wyniku reformy rolnej na miejscu majątku powstał PGR. W 1948 pracownicy PGR przypadkiem zaprószyli ogień i zabytkowy dwór spłonął. W latach 1950-1952 staraniem księdza kanonika Stefana Kowalczyka, dziekana warszawskiego i proboszcza parafii NMP na Nowym Mieście w Warszawie, odbudowano kościół, a w dworze umiejscowiono plebanię. Proboszczem został ksiądz Wacław Kurowski (zmarły 28 lipca 1992), który m.in. założył we dworze prywatne muzeum historii Lipkowa i jego związków z Sienkiewiczem. Kolejni proboszczowie próbowali rewaloryzować kościół i jego otoczenie, oprócz remontów doraźnych planowana jest budowa nowej świątyni, oczyszczenie stawów na Lipkowskiej Wodzie i inne.
Miejscowość leży na zachód od Warszawy w kierunku na Sochaczew. Dojechać można skręcając z głównego traktu do miejscowości Babice i dalej do Lipkowa. Od Warszawy dzieli Lipków około 17 km.
Komentarze
Kanał RSS z komentarzami do tego postu.