Zamki i zamczyska Zabytki znane i już zapomniane...

Biały Pałac w Piastowie

 BIAŁY PAŁAC W PIASTOWIE

Na naszych oczach niszczeje i rozpada się zabytkowy pałac secesyjny. Władze samorządowe wielokrotnie próbowały ratować obiekt poprzez sprzedanie go wraz z rozległą, mierzącą prawie 5 tys. m2 działką. Zgodnie z wymaganiami Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nowy właściciel musiałby odrestaurować pałac, co pochłonęłoby znaczniejsze środki finansowe aniżeli jego rozbiórka i rekonstrukcja i dlatego nieruchomość nie znajduje nabywcy. Przez takie wymogi Biały pałac zamienił się w totalną ruinę :(, co widać na zdjęciach poniżej oraz znajdujących się w Galerii.

Biały Pałac w Piastowie

Fachowcy ustalili czas powstania budowli na pierwszą dekadę XX w. Jego kubatura wynosi 3600 m3, a powierzchnia użytkowa - 800 m2. Elewacja wejściowa zwrócona jest ku zachodowi i poprzedzona od strony ulicy dwoma oficynami pełniącymi funkcję bramy wjazdowej. Całość kunsztownej, secesyjnej architektury poddana jest regule asymetrii, co czyni ją jeszcze plastyczniejszą.

Historia Białego Pałacu

Historia Białego Pałacu jest dość bogata. W ciągu niespełna 100 lat istnienia wielokrotnie zmieniał właściciela i dokąd nie wykupiło go wojsko, nieustannie był obciążony znacznymi długami hipotecznymi.


Ogromy budynek zwieńczony ośmioboczną wieżą otaczały trzy zachowane do dziś oficyny. Każda z oficyn jest takich rozmiarów, że z powodzeniem mogłaby uchodzić za osobną willę. Od frontu dwie oficyny ujęły wjazd na dziedziniec, nadając całości pałacowy splendor. Trzecia z nich stanęła na tyłach. W pobliżu rozciągały się pola i łąki, stało kilka kamienic ze sklepikami, a w niewielkiej odległości znajdowała się istniejąca do dziś kolonia domów z czerwonej cegły zajmowanych przez kolejarzy.


Prawdopodobnym budowniczym pałacu był Antoni Nikołajewicz Makowski prawdopodobnie oficer rosyjski. W marcu 1913 roku pałac kupili Bruno - Edward i Eugenia - Adelajda małżonkowie Paproccy. Nabywcy nadali posesji imię Willa "Adelajda". Piastów nosił jeszcze wówczas nazwę Żdżary. 1 lipca 1920 roku zmuszeni byli ją sprzedać i spłacić hipotecznych wierzycieli. Nabywcą "Adelajdy" - Białego Pałacu zostało Naczelne dowództwo Wojsk Polskich - Sztab Generalny z Placu Saskiego. Na przłomie lat 1920/1921 mieszkał w nim - jako członek francuskiej misji wojskowej - Charles de Gaulle. Wojskowi dbali o nabytek. W 1934 roku przeprowadzili remont wykonany przez wyspecjalizowaną firmę.

Na początku okupacji hitlerowcy ulokowali w pałacu 100 Polaków wysiedlonych z Poznania. Potem miejsce wysiedleńców zajęło wojsko niemieckie. Na pięknej ażurowej, ośmiobocznej wieżyczce pałacowej zainstalowano działko przeciwlotnicze i gniazdo karabinów maszynowych. Ostrzeliwano stąd alianckie samoloty zaopatrujące warszawskich powstańców.

Władza ludowa podchodziła do tej nieruchomości w dość niefrasobliwy, a nawet groteskowy sposób. Oficjalne zaświadczenie głosi, iż od 1945 roku nieruchomość znajduje się w zarządzie Prezydium MRN, gdyż "Podczas wojny wyżej wymieniony (Wojsko Polskie, czyli właściciel) zaginął i jego miejsce pobytu nie jest znane".


2 stycznia 1979 roku obiekt przejęło w użytkowanie wieczyste Stołeczne Biuro Imprez Artystycznych "Stołeczna Estrada". Z pałacu wykwaterowano lokatorów. Nowy użytkownik deklarował wolę remontu. Skończyło się na wykorzystaniu kilku pomieszczeń oraz działki na magazyny i składowiska. Od tego czasu budynek popada w ruinę. W 1981 roku podjęto decyzję o odebraniu pałacu.


1990 roku obiekt przejęła gmina. Od tego czasu Piastów próbuje sprzedać komuś pałac, ale chętnego wciąż nie ma. W latach 90. zgłosiło Biały Pałac jako siedzibę muzeum Polonii światowej, jednak wówczas wybrano inny obiekt. W roku 1991 prowadzono rozmowy z reżyserem Jerzym Skolimowskim. Perspektywa ulokowania w Piastowie wytwórni filmowej była kusząca. Jednak do kupna nie doszło.

Dni Białego Pałacu są policzone i cud się nie zdarzy. Przechodząc koło Białego Pałacu jako mały chłopiec pamiętam czasy gdy stał okazały. Jednak z roku na rok poupadał a z latami proces niszczenia narastał :(.

Biały Pałac w Piastowie
 
 
Obecnie (rok 2009) miasto chciałoby zburzyć pałac i odbudować go z zachowaniem dawnego wyglądu. Tylko czy to ma sens? Dlaczego gmina już w latach 90-tych, oprócz próby sprzedaży Pałacu, nie próbowała go ratować i odrestaurować. Może część osób ze mną się nie zgodzi, ale zburzenie i odbudowanie od zera to już nie zabytek. Taka zbudowana od nowa budowla nie ma takiego uroku jak np. 100 letni Pałac.
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

Strona główna Pałace Biały Pałac w Piastowie

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 3 gości