Chełmno - Zamek Krzyżacki
Chełmno – miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim 40 km na północ od Torunia.
W źródłach możemy znaleźć różne daty rozpoczęcia budowy zamku w Chełmnie. Najprawdopodobniej budowę murowanego zamku rozpoczęto około 1243 roku. Był to jeden z pierwszych zamków z cegieł zbudowany na ziemi chełmińskiej.
Zamek w Chełmnie zbudowany został na skraju Wysoczyzny Chełmińskiej stromo opadającej ku Wiśle, w północno-zachodniej części miasta. Zamek był połączony z miejskim systemem murów obronnych, a od strony miasta był także oddzielony murem i fosą. W skład miejskiego zespołu zamkowego wchodził główny dom zakonny wraz z dwiema przylegającymi do niego czworobocznymi wieżami obronnymi oraz kaplicą. Wieże posiadały na piętrze drewniane ganki dla straży i pełniły one również funkcje mieszkalne. Ponadto w zespole zamkowym znajdowały się zabudowania administracyjne i gospodarcze.
Dokładny układ przestrzenny zamku nie jest znany. Wszelkie ślady zostały zatarte przebudowami klasztornymi i miejskimi.
Do roku 1250 w zamku w Chełmnie urzędował mistrz krajowy z konwentem. Po przeniesieniu krajowych władz pruskich do Elbląga, w Chełmnie została powołana komturia, która funkcjonowała w tutejszym zamku w latach 1251-1285.
Dokładnie nie wiadomo, ale prawdopodobnie po likwidacji komturstwa około roku 1285, zamek przeszedł w ręce zakonu cysterek, które zaadaptowały go na klasztor. Nad kaplicą wybudowały one kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty.
W XV wieku cały kompleks został przejęty przez zakon benedyktynek, a od 1822 roku przez siostry miłosierdzia.
Obecnie na terenie klasztoru z dawnego zamku pozostała jedna wieża obronna, tzw. wieża Mestwina oraz dom konwentu (przebudowany w XIX wieku). Wieża nie posiada już ganków dla straży, jedynie otwory po nich w elewacji ceglanej. Gotycka elewacja wieży uległa zmianie przez wykucie od strony zachodniej nowych otworów okiennych oraz umieszczenie na górnym piętrze od strony południowej szeregu półkulistych blend.
